واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

721

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

جمادى الثانى ، در فصل زمستان « 1 » لشكر قراختائيان به سركردگى طاينگو « 2 » كه از اعيان آن قوم بوده از جيحون ( آمودريا ) گذشته گوزگان و نواحى مجاور آن را غارت و ويران كرد . قراختائيان از سام مىخواستند كه بلخ را تخليه كند و يا خراج بپردازد ولى پاسخى دريافت نداشتند . غياث الدين جرأت نكرد به دشمنان حمله كند زيرا كه برادرش شهاب الدين كه هميشه سركردگى نيروهاى جنگى غوريان را به عهده داشته ، در هندوستان بسر مىبرده . خود غياث الدين دچار درد مفاصل بوده ، بطورى كه وى را در محفه حمل مىكردند . تكش ، در آن ميان آمادهء لشكركشى از طوس به هرات مىگشته . مع هذا سه تن از سركردگان غور به يكديگر پيوستند تا به اردوگاه قراختائيان شبيخون - زنند . اين حمله با موفقيت كامل صورت گرفت زيرا كه قراختائيان عادت نداشتند در شب خيمه‌هاى خود را ترك كنند . به ديگر سخن كشيك نگهبان نمىگذاشتند . روز بعد ، چون قراختائيان دانستند كه غياث الدين در ميان لشكر نيست پيكار از سر گرفتند . فوجى كه از طرف غياث الدين اعزام شده بود و جمعى از « مجاهدان و غازيان » به لشكريان سه امير پيش گفته پيوستند . قراختائيان دچار شكست كامل شدند و بخش مهمى از افراد ايشان به هنگام بازگشت و

--> ( 1 ) - از سخنان ابن اثير برمىآيد كه در تاريخ اشتباهى رخ داده ، در سال 594 هجرى ماه جمادى الثانى روز دهم آوريل آغاز مىگرديده . ( 2 ) - دربارهء اين كلمه كه بايد لقب باشد نه اسم خاص ، رجوع شود به : 126 . . Marquart , « Komanen » , S ماركوات T , ajang koh مىنويسد ( در تأليف ابن اثير : « طاينكوه » ) و دو هجاى نخستين را Tai wangt چينى ميداند . ظاهرا قرائت « طاينگو » صحيح است . به تصويت در تأليف عوفى يعنى « لباب الالباب » ، I ، 194 و اشعار - همانجا ، 196 - 16 رجوع شود .